Wonderwel en de zin om te leren

Wat was dat een mooie ervaring! Het organiseren en uitvoeren van het schoolbrede Wonderwel project 'Techniek is een feest' op basisschool de Catamaran. Ik heb dat samen gedaan met juf Marlie, de kunst en cultuur coördinator van deze school. Elke groep deed onderzoek naar hoe een basisvoorziening werkt. De kleuters raakten spelenderwijs  alle onderwerpen aan, groep 3 onderzocht de weg van ons voedsel en ging naar een boerderij.

Groep 4 vroeg zich af waar het water uit de kraan vandaan komt en bezocht de Amsterdamse waterleidingduinen. Groep 5 ging de weg na van ons afval (de vuilniszak). Een van de groepen 6 onderzocht de werking van de wc en ging op bezoek bij een echte rioolwaterzuivering, de andere groep 6 onderzocht hoe we droge voeten houden in een polder. De leerlingen van deze groep beleefden een polderles bij natuurspeeltuin het Woeste Westen en gingen op bezoek bij het beroemde Cruquius gemaal in de Haarlemmermeerpolder. Tenslotte onderzocht groep 7 de werking van ons stopcontact (elektriciteit) en groep 8 ging de weg van ons aardgas.

 Als aftrap van het project ging ik bij alle groepen langs voor de zogenaamde nulmeting. Dat was een les waarbij vrijelijk kon worden gefantaseerd over de werking van onze basisvoorzieningen. Komt ons kraanwater uit de zee, een rivier of is het regenwater? Hoe werkt een stopcontact en wat is elektriciteit eigenlijk? Wat gebeurt er na het doortrekken van de wc en wie maakt alle poep en plas schoon? Antwoorden waren nog goed of fout: het ging juist om het vrijelijk fantaseren over deze vragen. De kinderen vonden het geweldig en hadden de prachtigste gedachten. Zo werd er met een enorm buizenstelsel een gesloten systeem bedacht waarbij groen gas uit drollen weer voor elektriciteit zorgde in de woonkamer. Het idee dat je zo televisie zou kunnen kijken met poepenergie sprak de kinderen tot hun verbeelding. Ik merkte dat ik het leuk vond dat kinderen zelfstandig nadachten over deze vragen en zo verbanden en samenhang gingen zien. 

Ik denk dat het oproepen van de verwondering over hoe alles werkt heeft bijgedragen aan waarom kinderen na deze les zo graag op onderzoek gingen. Ze werden nieuwsgierig en er ontstond een intrinsieke behoefte om erachter te komen hoe 'hun' voorziening werkt. Door zelf naar de locaties te gaan en daar vragen te stellen kreeg het onderzoekend leren concreet vorm. Ze ontmoetten daar mensen die met passie vertelden over hun werk.

Elke groep kreeg op school ook een techniekmiddag aangeboden. Tijdens deze middagen konden de kinderen spelen met de techniek achter de voorzieningen: knutselen met gas-, water- en elektriciteitsleidingen bijvoorbeeld. Zo haalden we wat normaal achter de muur en onder de grond zit naar voren. Ook het zelf water zuiveren en graan malen vonden de kinderen geweldig. Het graan was van boer Henk en de bakker uit de buurt bakte er heerlijke koekjes van. Na het spelen met techniek konden de kinderen bedankkaartjes schrijven aan de bedrijven die onze voorzieningen elke dag weer leveren. De adressen van de bedrijven waren aanwezig en de kinderen konden zelf uitzoeken wie ze wilde vereren met een kaartje. Door deze kaartjes en de bezoeken aan de bedrijven legden kinderen relatie met de mensen van de bedrijven en konden ze hun waardering uitspreken.

Bij de afsluiting van het project maakten we met aantal genodigden een rondgang door de klassen. De kinderen bleven maar vertellen over wat ze allemaal hadden meegemaakt. We eindigden bij groep 8, die een spetterende presentatie gaf van hun aardgasinnovatie: de windjesvanger 3000. De schetenmachine was gebouwd samen met een kunstenaar, die ook betrokken was bij het project. Twee weken later heb ik met een aantal kinderen van groep 8 de windjesvanger naar de gemeente Loppersum gebracht. In het gemeentehuis gaven we de machine cadeau aan de wethouder van onderwijs en een klas van de Prinses Beatrix basisschool aldaar. Dit om meer aardbevingen in Groningen te helpen voorkomen. Loppersum ligt namelijk midden in het aardbevingsgebied. De Loppersumse kinderen waren vereerd met ons bezoek en vertelden de Amsterdamse kinderen over hoe het is om een aardbeving mee te maken.

De intern begeleidster van de Catamaran zei na afloop van het project dat ze nog nooit had meegemaakt dat kinderen zoveel wisten en die kennis ook zo graag wilden spuien'. Dat was een geweldig compliment. Het enthousiasme bij de kinderen kwam denk ik ook omdat ik niet primair op school kwam om de kinderen iets te leren, maar eerder om mijn eigen verwondering en passie met ze te delen. Ik voelde dat als ik door school liep en de kinderen passeerde die netjes en stil in de rij liepen. Ze knikten naar mij en wilden graag gezien worden. Ook kreeg ik tijdens het project mooie tekeningen, complimentjes en wilden ze mijn handtekeningen hebben.

Door alle onderdelen van het project was er voor ieder wat wils. Kinderen konden met hun hoofd, hart en handen leren en zo zelf eigenaar worden van de kennis die ze opdeden. De kinderen hadden zin om te leren...