Wonderwel samenhang

Tijdens een les bij de Amsterdamse natuurspeeltuin het Woeste Westen viel de puzzel in elkaar. Martin en Maike gaven daar les over afval in de natuur. Maike vroeg aan het begin aan de kinderen van groep 5 wat ze rond Wonderwel al hadden meegemaakt en natuurlijk kwam Arie van de Stadsreiniging ter sprake. Ook de verschillende kringlopen werden genoemd. Een meisje vond het woord Wonderwel zo goed passen, want het was allemaal een groot wonder. 

Ik bedacht me toen dat het voor kinderen belangrijk is om op verschillende plekken steeds vanuit een andere invalshoek met hetzelfde verhaal geconfronteerd te worden. Het woord Wonderwel kan dan voor hen als een soort kapstok dienen waaraan zij de verschillende ervaringen en inzichten kunnen ophangen. Daarmee kunnen zij op hun eigen moment en manier samenhang zien en beleven. Het feit dat Maike interesse toonde naar de andere ervaringen rond het Wonderwel programma betekent voor de kinderen dat deze tot een groter geheel behoren.

Vorig schooljaar behandelden deze kinderen in groep 4 drinkwater en het gegeven dat al het water steeds maar in een kringetje rondgaat sprak de kinderen erg aan. Op school, maar ook in de Waterleidingduinen werd deze kringloop behandeld en de kinderen maakten er mooie tekeningen over. Dit jaar behandelen ze afval. Waar gaat de vuilniszak naartoe en wie ruimt al het afval op? Ook nu blijkt de kringloop weer belangrijk te zijn. Afval van de één is weer voedsel voor de ander. Het volgende jaar bij de behandeling van het riool blijkt hun drol voedsel voor de bacterien van de Waterzuiveringsinstallatie te zijn. Hoe gek kan het zijn? Ook deze beestjes komen steeds weer terug. In de sloot van het Woeste Westen zijn ze belangrijk om het slootwater schoon te houden. Maar ook in de composthoop doen ze belangrijk werk om van het groenteafval humus (voedsel voor de plantjes) te maken.

Het zou mooi zou zijn als docenten, ouders, de medewerkers op de verschillende locaties de kinderen vanuit verwondering kunnen aanspreken. Hoe bijzonder is het dat mensen de natuurkrachten naar hun hand hebben gezet zodat we nu kunnen leven zoals we dat nu doen? Water uit de kraan, eten uit de ijskast, een warme kachel en een werkend riool worden zo concrete voorbeelden van de schoonheid van de natuur en het menselijk vernuft. Ongelooflijk dat wij mensen nu dagelijks bliksemkracht uit een stopcontact halen. Dat mensen om dat mogelijk te maken met veel geluk en wijsheid een dynamo hebben bedacht. Wat een pracht combinatie van natuur en techniek.

Ik denk dat als we kinderen tijdens hun basisschool op deze manier aanspreken zij zich onderdeel kunnen voelen van een groter geheel. En dat lijkt mij een belangrijke voorwaarde om later creatief en met respect in de wereld te staan. Maar laten we klein beginnen: misschien zijn er kinderen die zich na het bezoek aan de natuurspeeltuin bedenken dat je Arie met zijn stadsreinigers wel kunt vergelijken met de bodemdiertjes van het Woeste Westen: ze ruimen allemaal afval op...

Overigens kan daarnaast ook samenhang voor de kinderen ontstaan omdat aan het Wonderwel programma allerlei projecten kunnen worden gekoppeld. Ik denk dan aan projecten als 'geen vet door het toilet, energieke scholen, warme truiendag, zwerfafval of plastic soep. Door deze koppeling ontstaat er voor de kinderen één verhaal waarop zij telkens weer worden aangesproken. De projecten vallen zo in elkaar en zijn dan geen losse brokstukjes meer.