Wonderwel Toverformule

Tijdens mijn onderzoek naar de werking van de basisvoorzieningen kwam ik telkens weer de fotosynthese tegen. Dit is een scheikundige reactie die plaatsvindt in het plantenblad. De plant neemt via de wortels water op en via de bladeren kooldioxide op uit de lucht. Daarvan maakt het in het blad onder invloed van de zon suikers en zuurstof. Door het begrip dat ik nu heb over deze reactie, zie ik meer en meer samenhang tussen hoe onze voorzieningen werken. 

Op de foto hiernaast is de scheikundige reactie uitgebeeld. De gele balletjes op de foto is de zonne-energie die bij de vorming van de suikermoleculen wordt opgeslagen. De plant is zeer bijzonder want het is het enige levende wezen dat zijn eigen voedsel maakt. Ik vraag vaak aan kinderen of zij iets weten dat zij eten dat niet van een plant komt. Het verwondert kinderen als ze er achter komen dat ik gelijk heb en de plant zo belangrijk is. Soms neem ik een plant mee en zet die na zo'n gesprek op een troon.

Maar deze reactie geeft ook inzicht in wat er in een rioolwaterzuiveringsinstallatie gebeurt. Wij mensen eten planten of dieren (die weer van planten hebben geleefd) en halen daar onze energie (gele balletjes) uit om te leven. In de poep zitten nog veel suikermoleculen die wij niet uit ons eten hebben gehaald. De bacterien, die in de RWZI leven, eten die suikermoleculen op en scheiden water en kooldioxide uit. Juist de twee stoffen waar de fotosynthese in het blad mee begint. Zo is de kring rond en kan het blad opnieuw beginnen met energiefabriek zijn.

Ook het ontstaan van fossiele brandstoffen of de werking van biogas is met deze toverformule goed te begrijpen. Ik vind dan ook dat kinderen jong mogen ervaren hoe wonderlijk de fotosynthese werkt. Natuurlijk is de scheikundige reactie en het woord zelf veel te moeilijk als je 4 bent, maar een zonnedansje met de handen naar de zon vinden ze leuk om te doen. En de relatie tussen het plantenblad, de zon en eten als energievoorziening is op hun niveau te leggen. Zo kan door de hele basisschool heen de fotosynthese op speelse manier terugkomen.  

Mijn zoon heeft dat nooit gehad en leert nu op de middelbare school deze reactie bij biologie en scheikunde uit zijn hoofd. Dat was voor mij de reden om kralen te kopen en de fotosynthese letterlijk uit te leggen. Nu soms in een gesprek met hem heb ik het over gele balletjes en hij begrijpt dan wat ik bedoel. Zo ben ik iedere keer op zoek naar hoe ik het wonder natuur op mijn manier kan delen met kinderen. Ik zoek dan naar manieren hoe verwondering en inzicht elkaar versterken.